Yeni Başlayanlar İçin Endnote

1. Programın Genel Tanımı ve Yüklenmesi
Endnote bilimsel araştırmalarda kaynakça düzenlemek amacıyla kullandığımız programlardan birisidir. Program aracılığı ile atıf yapılacak çalışmaların bibliyografik kayıtları tutulmakta ve çok kolay bir şekilde Word içerisine entegre edilip kullanılmaktadır. İstediğimiz şekilde kaynaklar Word içerisinde verilmekte ve kaynakça bölümü otomatik olarak oluşturulmaktadır. Her ne kadar ana amaç kaynakça oluşturmak gibi görünse de, Endnote aslında bir araştırma kütüphanesi olarak da işlev görmektedir. Alt gruplar halinde oluşturulan bölümlere eklenen kaynaklar zaman içerisinde gelişmekte ve düzenli bir literatür kütüphanesi oluşmaktadır. Programın içeriğinde birçok özellik bulunsa da, benim kullandığım temel birkaç özellik bulunmaktadır. Ve bu özellikler etkin bir şekilde kütüphane oluşturmama ve araştırmalarda kaynakça oluşturmama yeterli olmaktadır. Her ne kadar Endnote ile ilgili program sağlayıcılar tarafından seminerler verilse de, bu seminerlerde temel sorun doğrudan araştırma süreci içerisinde olmayan kişilerin anlatmış olduğu konuların çoğunun özellikle bizim alanımızda uygulama alanı bulmamasıdır. Bu yüzden ben kişisel olarak kendi kullandığım konuları oldukça basit bir şekilde paylaşmayı uygun buldum. Burada anlatılanların çoğu önceden Endnote kullananlar tarafından bilinmektedir. Her ne kadar yeni başlayacaklar için bu konu anlatılsa da, eski kullanıcılarında yeni şeyler öğrenebileceği birkaç bölüm bulunmaktadır. Program ücretlidir. Ancak çeşitli üniversiteler kütüphaneler aracılığı ile program lisansını satın almışlardır. Program yükleme dosyası üniversitelerin kütüphane sayfasından indirilebilir ve herhangi bir program yüklenmesi gibi bilgisayara kolaylıkla yüklenebilir.

2. Veritabanı Oluşturarak Programa Başlamak
Program yüklendikten sonra yani ilk açıldığında bize yeni veritabanı oluşturmamız veya mevcut bir veritabanını açmamız konusunda çeşitli seçenekler sunmaktadır. İlk başlayanlar için yapılması gereken öncelikle bir veritabanı oluşturmaktır. Benim kişisel yaklaşımımım bilgisayarların ana sürücüsü olan C yerine, format sonrasında genelde silmediğimiz D gibi ayrı bir sürücüye Endnote veritabanını kurmaktır. Burada öncelikle veritabani veya başka bir Türkçe karakter içermeyen bir klasör oluşturulur ve ardından Endnote veritabanı bu klasör içerisine kaydedilerek oluşturulur. Dosyalar ile ilgili yapmamız gereken tüm düzenleme bu kadar. Bu noktadan sonra burada tek bir Endnote programı ile ilgili bir dosya ve klasör oluşacaktır. Neredeyse hiçbir zaman dosyaları elle düzeltme yapmayacağız. Bu noktadan sonra bütün düzenlemeleri Endnote aracılığı ile yapıyoruz.

3. Genel Bölümler
Program genel olarak üç ana bölümden oluşmaktadır. Sol bölüm bizim araştırmalarımızı gruplandıracağımız bir kısım. Ortadaki kısım kaynakların listeli bir halini görebileceğimiz bir bölüm. Bu kısımda ayrıca aşağıda anlatıldığı gibi çeşitli aramalar yapabileceğiz. Sağ kısım ise bizim dosyaların PDF hallerini ekleyeceğimiz ve bibliyografik kayıtlarda çeşitli düzenlemeler yapabileceğimiz bir bölümdür. Bu üç kısmın dışında üstte de her programda bulunan klasik menüler vb. bölümler bulunmaktadır

4. Myendnote ve Senkronizasyon
Benim son birkaç yıldır kullandığım özelliklerden birisi de Endnote’un senkronizasyon özelliği. En basit anlatımıyla mevcut veritabanımızı Endnote’un web kütüphanesine bağlıyoruz. Böylelikle bilgisayarımıza eklediğimiz tüm kaynaklar internetteki kütüphanemize doğrudan gidiyor. Öncelikle yapmamız gereken “www.myendnoteweb.com” adresinden bir üyelik açmak. Ardından program içerisinde orta üst kısımda yer alan mavi tuş “Sync Library” bağlantısıyla üyelik bilgilerimizi giriyoruz. Böylelikle web ile PC’yi birbirine bağlamış oluyoruz. Bundan sonra senkronizasyon yani eklenen kaynakların internet üyeliğimize gönderimi otomatik olarak gerçekleştiriliyor. Bu uygulamanın en önemli avantajı artık dosya yedekleme, yeni bir bilgisayara veritabanı taşıma gibi konularla uğraşmıyoruz. Örneğin yeni bir bilgisayara veya format sonrası bilgisayara Endnote kurduğumuzda tek yapmamız gereken boş bir veritabanı açmak ve üyelik bilgilerimizi girerek programın senkronizasyon yapmasını beklemek. Burada dikkat edilmesi gereken konu senkronizasyonun yeni bilgisayarlarda boş bir veritabanı üzerinden gerçekleştirmektir. Örneğin bilgisayarın birinde Endnote varsa ve biz bu kütüphanemizden memnunsak, bu durumda eğer ikinci eklemek istediğimiz bilgisayarda Endnote kütüphanesi varsa bunu siliyoruz ve/veya yeni bir boş kütüphane açıyoruz ve buraya senkronize ediyoruz.

5. Sol Sınıflandırmalar ve Alt Bölümler
Sol bölümde gruplar açarak kaynaklarımızı sınıflandırabiliyoruz. Dosyalar açıp ilgili makaleyi o dosyaya atmak gibi bir yaklaşım. “Create Group set” olarak adlandırılan bağlantıyla ana bölüm oluşturabiliyoruz. Ardından “Create Group” bölümünden alt dosyalar açabiliyoruz. Her ne kadar “Smart Group” dedikleri bir özellik bulunsa da yani belirleyeceğimiz çeşitli ölçütlere göre kaynakların otomatik sınıflandırılması seçeneği bulunsa da, ben bu özelliği hiç kullanmıyorum. Şimdi buradaki gruplandırma, yani sınıflandırma araştırmanın kendi yaklaşımına bağlı. Benim yaklaşımım kısaca şöyle; her bir araştırma için bir “Group Set” oluşturuyorum. Ardından çalıştığım araştırmanın konu içeriğine göre alt gruplar oluşturuyorum. Böylelikle her bir çalışma grup setleri olarak ayrılıyorlar. Bir de ekonometri, istatistik, vb. gibi genel bölümlerin olduğu bir kısım var. Kısaca grup setleri genel ve araştırma özeli şeklinde iki şekilde oluyor.

6. Programa Kaynak Ekleme
Kaynakların bibliyografik bilgilerini Endnote’a eklemenin başlıca 2 yolu bulunmaktadır. Eğer uluslararası bir yayın ise çok yüksek ihtimalle internette hazır kayıtları bulunmaktadır. Ama genelde Türkçe çalışmaların veya tezlerin hazır bibliyografik kayıtları bulunmamaktadır. Bu durumda yapılması gereken program içerisinde üstte yer alan “Reference” bölümünden “New Reference” diyerek yeni bir kayıt bilgisi ekleyebiliriz. Açılan yeni bölümde her ne kadar birçok bölüm yer alsa da, genelde referans şeklinin (makale, kitap vd.), yıl, yazar, başlık, yayım yeri gibi bilgilerin eklenmesi yeterli olmaktadır. Endnote’un işimizi en kolaylaştıran özelliği üstte kısaca değinilen bir şekilde hazır bibliyografik kayıtların kolayca program içerisine eklenmesidir. Uluslararası endekslerde taranan dergilerin çoğunluğunun makale sayfasında “Download Citation” veya “Export Citation” benzeri bağlantılar bulunmaktadır. Bu bağlantılar aracılığı ile Endnote ilişkili uzantılar indirilebilmekte ve ardından Endnote ile açılıp kütüphane içerisine otomatik kaydedilmektedir. Bu işlem kaynakların oluşturulmasında kolaylığı sağlayan en önemli araçtır. Son olarak kaynak bilgilerini eklemenin bir diğer yolu da “Google Akademik” sayfasını kullanmaktadır. Aranan makalenin hemen altında alıntı yap bölümü bulunmaktadır. Açılan sayfada Endnote bağlantısına tıklanarak yine benzer işlemler ile kaynağın bilgileri kolaylıkla kütüphanemize eklenebilir. Google Akademik’den gelen otomatik kaynak bilgileri bazen yanlış veya eksik olabilmektedir. Bütün bu işlemlerde bilgilerin Endnote’a ekleme sonrası yüzeysel bir kontrolünde fayda vardır.

7. Kaynaklara PDF ekleme
Bizim buraya kadar yaptığımız bütün işlemlerde aslında makalelerin asıllarını eklemedik. Tek yaptığımız işlem kütüphane kayıtları olarak ifade edilen bibliyografik kayıtların eklenmesiydi. İlk başta söylenildiği gibi aynı zamanda kütüphane olarak da kullanılan Endnote’da makalelerin veya kitapların PDF dosyaları da eklenebilmektedir. Bu işlem oldukça kolaydır. Öncelikle hangi makalenin PDF’si eklenecekse o makale orta listeden seçilir. Ardından sağ tarafta bulunan ataç tuşu yardımıyla makalenin PDF’si Endnote’a eklenir. Burada dikkat edilmesi gereken bir konu, PDF dosyalarının isimlerinin kısa olması ve Türkçe karakter barındırmamasıdır. Her ne kadar çok önemli bir sorun olmasa da, ben kişisel olarak bu şekilde bir yaklaşım uyguluyorum. Ardından program PDF dosyamızı ilk oluşturduğumuz veritabanı klasörüne atmaktadır. Kaydetme ve çıkış işlemleri yapıldığında, PDF dosyasının aslı silinebilir. Çünkü bir örneği bizim veritabanımızda zaten bulunmaktadır.

8. Orta Bölüm Aramaları
Endnote’un en güçlü özelliklerinde birisi orta bölümde bulunan arama kısmıdır. Burada yazara başlığa vb. özelliklere göre istediğimiz kaynağı kolaylıkla arayabiliyoruz. Özellikle ilerde kaynak sayısı 100lerce olduğunda bu arama özelliği bizim işimi oldukça kolaylaştırmaktadır. Arama özelliğinin bir diğer özelliği PDF dosyalarının içeriğini de arayabilmesidir. Bu durum bize istediğimiz konuyu kolayca arayabilmemizi sağlayabilmektedir. Arama özelliği PDF içerisine alınan notları da kapsamaktadır.

9. Word İçerisine Kaynak Ekleme
Word içerisinde Endnote aracılığı ile kaynak eklemek istediğimizde yapmamız gereken atıf yapılacak metni yazdıktan sonra Word’un üst kısmında yer alan Endnote kısmına gelme ve sol başta yer alan “Insert Citation” bağlantısına tıklamak ve istediğimiz kaynağı istediğimiz şekilde eklemek. Kaynakça bölümü Endnote aracılığı ile otomatik oluşturulacaktır. Bu bölümde “Update Citation” kısmı ile kaynak güncellemesi yapabileceğimiz gibi “Style” bölümüyle de atıf şeklini değiştirebiliriz.

10. Output Styles
Çıktı şekilleri olarak çevrilebilecek “Output Styles” bölümü kaynakların gösterilme şeklini ifade etmektedir. Özellikle uluslararası makalelerin hazır gösterim dosyaları bulunmaktadır. Yapmamız gereken “http://endnote.com/downloads/styles” bağlantısı ile kaynak gösterim şeklini istediğimiz derginin yazım formatı dosyasını indiriyoruz ve ilgili dosyayı Endnote aracılığı ile açıyoruz. Ardından bu tasarım şeklini seçerek istediğimiz atıfı yapıyoruz. Eğer bu yaklaşım çalışmaz ise, indirilen dosyayı Endnote program klasörü içerisinde yer alan “Styles” klasörüne atıyoruz ve Endnote içerisinden “Edit – Output Styles – Open Style Manager” bağlantısına tıklamak ve istediğimiz kaynağın sol kısmında yer alan kutucuğu işaretlemek. Özellikle Türkçe yayınlarda veya tezlerde hazır tasarım dosyaları bulunmamaktadır. Bu tasarım dosyaları kullanıcı tarafından oluşturulabilir. Yine benzer şekilde “Edit – Output Styles – New Style” bölümünden kendi tasarımız oluşturulur. Sıfırdan bir tasarım dosyası oluşturmak bazen oldukça zor olmaktadır. Bu yüzden bizim çalışma göndereceğimiz bir yere en yakın tasarım dosyası bulunup bunun üzerinden düzeltme yapmak çok daha kolay bir yaklaşım olmaktadır. Şimdilik bu tasarım dosyasının nasıl oluşturulacağının ayrıntısına girilmemiştir.

11. Diğer Konular
Son olarak birkaç konudan bahsetmek istiyorum. Öncelikle veritabanın yedeklenmesi, senkronizasyon olduğu için otomatik olarak yapılmaktadır. Ama yine de D sürücüsünde oluşturulan ilk klasör (hem endnote dosyası, hem veritabanı klasörü) bazı aralıklar ile yedeklenebilir. Bu veritabanı klasörü içerisinde PDF dosyaları vardır. Ancak biz bütün düzenlemelerimizi Endnote aracılığı ile yapıyoruz. Bu yüzden dosyalar ve klasörler ile doğrudan bir düzeltmeye gitmiyoruz. Bazı kullanıcılar Endnote veritabanı klasörünü Dropbox gibi dosya ağlarında kullanmaktadır. Bu konu çok sağlıklı çalışmadığı için tavsiye edilmemektedir. Aslında zaten web senkronizasyonu olduğu için buna pek gerekte kalmamaktadır. Endnote her açıldığında senkronizasyon yapmaktadır. Ve dosyalar eklenirken de kaydetmek için çok kısa bir süre geçmesi gerekmektedir. İlk açılışta ve PDF dosyaları eklendiğinde herhangi bir başka yere tıklanıp programın dosyayı kendi veritabanına atması için biraz beklenmesinde fayda vardır. Son olarak Word içerisinde atıf yaparken, her ne kadar bütün işlemler Endnote aracılığı ile otomatik yapılsa da, araştırma makalelerinin veya tezlerin kaynakça bölümlerinin son gönderilmeden önce yüzeysel bir kontrol edilmesinde fayda vardır.

İyi çalışmalar

Alper

Bu yazı Araştırma Teknikleri kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Yeni Başlayanlar İçin Endnote için 26 cevap

  1. Burcu der ki:

    Merhabalar..
    Benim sormak istediğim vikipedia veya diğer alanımızla ilgili internet sitelerinden yapılan alıntılar endnote’da nasıl girilir?
    Şimdiden teşekkürler iyi çalışmalar…

    • Alper der ki:

      Endnote içerisinde “References” bölümünün içerisinde yer alan “New Reference” bağlantısı ile istenilen kaynak istenilen şekilde eklenebilir.

  2. Sevgi der ki:

    selamlar, benim sorum referans listemi ad soyad şeklinde yazmıştım. Şimdi bunu tersini istiyorlar. Nasıl çevirebilirim?

  3. drdnylmz der ki:

    Merhaba
    benim bilgisayarımda endnote yüklü ama google akademiden makaleyi endnote a aktar yaptığımda dosya açılmıyor. bunu nasıl halledebilirim?
    teşekkürler

    • Alper der ki:

      Google akademik sayfasında alıntı yap bağlantısına (sol köşede) tıkladığınızda endnote’a aktarabileceğiz bir sayfa açılıyor. Buradan endnote bağlantısına tıklıyoruz ve karşımıza gelen birlikte aç bölümünden de endnote programının seçili olduğundan emin oluyoruz. Sorunsuz bir şekilde endnote’a aktarılması lazım. Dikkat edilmesi gereken nokta, burada endnote’a aktarılan makalenin aslı değil, bibliyografik kaydı olduğudur.

  4. gizem der ki:

    Merhaba hocam,
    Ben de şunu sormak istiyorum. Endnote içerisinde PDF olarak yüklediğimiz dosyaların referans listesi otomatik olarak oluşuyor mu? Yoksa referans listesi oluşturmak için google akademikten doğrudan mı aktarmak gerekiyor?
    Teşekkürler…

    • Alper der ki:

      Endnote içerisinde kaynak bilgileri ile pdf ayrı şekilde çalışıyor. Önce kaynak bilgilerini ekliyoruz (bu bir makale ise derginin sayfasından veya dediğiniz gibi google akademik üzerinden olabilir), ardından pdf’yi ekliyoruz. Önce pdf’yi eklemek ardından kaynak bilgilerini eklemek benim kullandığım bir yaklaşım değil. Bu arada google akademik üzerinden eklenen kaynakça bilgileri konusunda da biraz dikkatli olmak lazım. Bazı durumlarda eksik veya yanlış bilgiler olabiliyor.

  5. Müge der ki:

    Çok teşekkür ederim. Şahane bir anlatım olmuş, çok işime yaradı.

  6. ramazan der ki:

    iyi günler Alper Bey

    Endnote Program da tez yazımlarını yaptım. son bir güncelleme x8-2 sonrası Word dosyası açtığımda yükseltme istiyor. cite while you write hatası ekrana geliyor. internetten araştırdığım kadarı ile Office eklentilerde devre dışı olabilir çıktı. İlgili alanlara baktım devre dışı olan bir eklenti yok. çözüm konusunda neler yapabilirim.
    teşekkürler.

    • Alper der ki:

      Endnote güncellemesini yaptınız mı? Yaptıktan sonra denediğinizde yeniden hata veriyor mu? Bir de hata ekranı derken ne hatası alıyorsunuz?

  7. Eda der ki:

    Merhaba Alper Bey öncelikle paylaşım için teşekkürler. Benim size şöyle bir sorum olacaktı. Tezimi yazarken endnote vasıtasıyla kaynak ekliyorum.Fakat ilk birkaç kaynakta düzenli giderken, sonrasında kaynakları karışık sıralamaya başladı. Yani mesela 3 nolu kaynak 3.sırada yazılması gerekirken 1.sıraya yazıyor. Bu konuda bana yardımcı olabilirseniz çok sevinirim.

  8. ayşe der ki:

    Alper bey merhaba. Anlatımınız için çok teşekkür ederim. Ben de tezimi Endnote X7 ile yazıyorum. Enstitünün aynı yerde birden fazla kaynak gösterimi için istediği sıra küçükten büyüğe tarih sırası ancak referans eklediğimde endnote karışık yıllarda ekliyor ve sırayı düzeltmeme izin vermiyor. Ayrıca birden fazla referans eklerken virgülden sonra boşluk bırakmıyor. Output styles üzerinden çok uğraştım ama yapamadım. Yardımcı olursanız çok sevinirim. Teşekkürler

  9. sado der ki:

    merhaba alper bey
    Google Scholar dan referansı almak istediğimde endnote a tıkladığımda sayfa açılmıyor hata veriyor?? yani endnote referans dosyasını indirmiyor. saygılarla

  10. Fatma der ki:

    Faydalı paylaşımınız için teşekkür ediyorum. Ben endnotu temel düzeyde kullanıyorum. Sonradan ihtiyacını duyduğum bir konuda sorum olacak. Bir metne endnote ile kaynak atadım. Dergiye gönderdik ve düzeltme geldiğinde farklı dosya adı ile olan wordu endnote a tanımlatamadım. Kaynak eklemek istediğimde yeni baştan ekleme yapıyor. Önceki kaynakları tanımıyor. Bunun için bir kısayol var mıdır? Teşekkürler

  11. Fatma der ki:

    Haklısınız. Karışık gelmiş olabilir bir kere daha deneyeyim. A adındaki dosya hala bilgisayarımda ve endnote ile senkronize. Ama editörden gelen dosyanın adı B. B dosyasını kullanmak zorundayım. Dosyayı açtım ve değişiklik yaptım, zaten önceki kaynaklarımda olan bir kaynağı aradaki bir cümleye eklemek istediğimde 87 kaynağın altına yeniden 1 numarası ile atadı. B dosyasını endnote hatırlamadı olarak düşünüyorum. Bu konuda bir bilginiz var mı? teşekkürler..

    • Alper der ki:

      B dosyasında endnote bağlantılı kaynaklar gitti ve geriye kaynaklar sadece metin olarak kaldıysa (endnote bağlantısı olmadan) o zaman yapacak pek bir şey yok gibi veya ben bilmiyorum.

  12. Fatma der ki:

    evet metin olarak algılıyor. :((
    teşekkür ediyorum.

  13. Dilara Aytürk der ki:

    Alper Bey, merhaba. Birden fazla yazar ismini enstitümüzün yazı stili seçili olmasına rağmen düzgün bir şekilde (Balanlı ve ark.,2016) veya (Balanlı ve Darçın) atıfta bulunamıyorum. Bu problemi aşmak içinEndote a manuel giriş yaparken yapmam gereken nedir?

  14. Fatih der ki:

    Merhabalar, endnote kaynakçada dergi isimlerini kısaltmıyor. Farklı birçok stil denedim ama hiçbirinde kısaltmadı malesef. Sorun ne olabilir yardımcı olabilirseniz sevinirim.
    Saygılar…

  15. SULE der ki:

    Alper bey,merhaba tez yazılımı için endnote x7 kurdum fakat bır sorunum var yardımcı olursanız sevınırım. Ekledıgım kaynaklar alt alta defalarca kopyalanıyor. örn :4 tane kaynak son sayfaya kopyalanmış ise devamında ıkıncı bır kaynakca olarak ılk 3 kaynak sonra ucuncu bır kaynakca olarak ılk ıkı kaynak şeklınde sayfalarca kaynak kopyalıyor bu sorunu nasıl çözebılırım acaba sorun endnote değilde word de midir ?

  16. SULE der ki:

    MERHABA, tez yazılımı için endnote x7 yükledım fakat kaynaklarım kopyalanırken sayfanın en altında defalarca kaynaklarımı ard arda kopyalıyor. örn :4 kaynak kopyaladıysam devamında ılk uc kaynagı devamında ılk ıkı kaynagı seklınde defalarca kaynaklarımı en son sayfaya kopyalıyor sorunun nerede oldugunu bulamadım acaba word de mı sorun var yardımcı olabılırmısınz?

  17. bilal der ki:

    Paylaşım için çok teşekkürler. Elinize sağlık.

  18. Esra der ki:

    merhabalar. End note de word de atıfta bulunurken daha önce sıkıntı yaşamıyordum. ama bir kaç gündür atıf bulunmak istedediğimde normalde (Hilbe, 2008, 14) yazması gerekirken {Hilbe, 2011 #315} bu hatayı veriyor sebebi ne olabilir?

  19. Dilay Sultan Duran der ki:

    Hocam merhabalar ben de bir hata ile karşılaşıyorum atiflarimi ister elle ister Google akademikle yapayım bazılarının en sonunda p harfi bulunuyor sizce neyden kaynaklanıyor olabilir sayfa nosunu belirtmek rağmen ve kampüs dışı erişim yapmama rağmen bununla karsilasiyorum

Yorumlar kapalı.